Δευτέρα, 31 Ιανουαρίου 2011

Επάνοδος

Μετά από αρκετές ημέρες απουσίας επανερχόμαστε στην δραστηριότητά μας. Αυτή δεν είναι άλλη από την μετάφραση ειδήσεων που προέρχονται από ερευνητικά κέντρα σε όλο τον κόσμο και αξίζει τον κόπο να διαβαστούν από όλους.

Η απουσία από το blog και από το www.egno.gr οφείλονταν από την ενασχόληση με τη συγγραφή εργασία που παρουσιάστηκε σε συνέδριο της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών στην Ερέτρια και η θεματολογία του αφορούσε στην εκπαίδευση και στη διδασκαλία της Φυσικής.

Οφείλονταν, επίσης και στην προσπάθεια που κάνω με τις συνεργάτηδές μου σε αυτό να οργανωθεί η επιμόρφωση των καθηγητών που διδάσκουν Φυσικές Επιστήμες στα Σχολεία της Ημαθίας.

Για τα θέματα αυτά θα ανεβάσω στις αμέσως προσεχείς ημέρες σχετικές πληροφορίες στο blog, αλλά και στο egno.gr.

Υπήρξαν μερικά ενδιαφέροντα ζητήματα και θάθελα να τα μοιραστώ με τη μικρή κοινότητά μας.

Θα τα πούμε σύντομα.

Κυριακή, 16 Ιανουαρίου 2011

Σύντομη διακοπή τροφοδότησης του www.egno.gr

Για μια ημέρα θα διακοπή η τροφοδότηση του www.egno.gr με καινούρια θέματα, επειδή πρέπει να αφιερωθώ στην οργάνωση ενός τριήμερου σεμιναρίου εκπαιδευτικών για τη προσέγγιση της Φυσικής με Ερευνητικές Μεθόδους. Περισσότερα σε λίγο.
Προς το παρόν μπορείτε να επισκεπτεσθε το www.egno.gr για τα θέματα που υπάρχουν ήδη. Να θυμάστε πως προσπαθώ να βελτιώνω συνεχώς τη φορφή και το περιεχόμενο του www.egno.gr

Νέα άρθρα στο www.egno.gr

Δημοσιεύθηκαν ήδη από χθες ένα άρθρο σχετικό με Μαύρες Τρύπες, βρίσκεται στην πρώτη σελίδα και δυο σύντομες βιογραφίες δυο μεγάλων επιστημόνων και κατασκευαστών γνωστών σε όλους μας συσκευών. Διαβάστε σχετικά στο www.egno.gr

Παρασκευή, 14 Ιανουαρίου 2011

Τηλεσκόπια της NASA βοηθούν στον εντοπισμό του πιο απομακρυσμένου σμήνους γαλαξιών

Οι αστρονόμοι ανακάλυψαν μια ανθούσα γαλαξιακή μητρόπολη, την πιο μακρινή που γνωρίζουμε στο πρώιμο σύμπαν. Αυτή η αρχαία συγκέντρωση γαλαξιών πιθανώς αναπτύχθηκε σε ένα σύγχρονο σμήνος γαλαξιών, παρόμοιο με τα μαζικά σμήνη που φαίνονται σήμερα.
Το αναπτυσσόμενο σμήνος, που ονομάζεται COSMOS-AzTEC3, ανακαλύφθηκε και χαρακτηρίστηκε από τηλεσκόπια πολλαπλών μηκών κύματος, συμπεριλαμβανομένων των των τηλεσκοπίων της NASA, Spitzer, Chandra και το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble, καθώς και τα επίγεια W.M. Keck Observatory και το τηλεσκόπιο της Ιαπωνίας, Subaru.

Διαβάστε περισσότερα στο http://www.egno.gr/

Πρόσωπα της Επιστήμης: Wilhelm Wien.

Γεννήθηκε 13 Ιανουαρίου 1864. Ο Wilhelm Wien ήταν Γερμανός φυσικός που κέρδισε το βραβείο Νόμπελ Φυσικής το 1911 για τον νόμο μετατόπισης, που φέρει και το όνομά του, και με αναφέρεται στην ακτινοβολία που εκπέμπεται από το τέλεια αποτελεσματικό μέλαν σώμα (μια επιφάνεια που απορροφά όλη ενέργεια ακτινοβολίας που φτάνει σε αυτή). Ενώ μελετούσε ρεύματα ιονισμένου αερίου ο Wien, το 1898, εντόπισε ένα θετικό σωμάτιο ίσης μάζας με το άτομο του υδρογόνου. Ο Wien, με το έργο αυτό, έθεσε τα θεμέλια της φασματοσκοπίας μάζας. Ο J.J. Thomson χρησιμοποίησε μια εκλεπτυσμένη συσκευή Wien και πραγματοποίησε περισσότερα και σε βάθος πειράματα το 1913, οπόταν, μετά τη δουλειά από την E. Rutherford το 1919, το σωματίδιο του Wien έγινε αποδεκτό με το όνομα πρωτόνιο. Ο Wien είχε επίσης σημαντική συμβολή στη μελέτη των καθοδικών ακτίνων και των ακτίνων Χ. Πέθανε 30 Αυγούστου του 1928.

Τετάρτη, 12 Ιανουαρίου 2011

Πρόσωπα της Επιστήμης: William Wilson Morgan

Ο William Wilson Morgan γεννήθηκε 3 Ιανουαρίου του 1906. Ήταν ο Αμερικανός αστρονόμος ο οποίος το 1951 μας έδωσε τα πρώτα αποδεικτικά στοιχεία ότι ο Γαλαξίας μας, ο Milky Way, έχει βραχίονες spiral. Πέρασε ολόκληρη την καριέρα του στο Παρατηρητήριο Yerkes, τρία χρόνια ως διευθυντής του. Αποφεύγοντας τη θεωρία, η έρευνά του αφιερώθηκε στη μορφολογία, την ταξινόμηση των αντικειμένων από τη μορφή τους και τη δομή τους.

(Περισσότερα στην ιστοσελίδα: http://www.egno.gr/)

Έκπληξη: Νάνος γαλαξίας περιέχει υπερμεγέθη μαύρη τρύπα

Η εκπληκτική ανακάλυψη του μιας υπερμεγέθους μαύρης τρύπας σε ένα μικρό κοντινό γαλαξία έχει οδηγήσει τους αστρονόμους σε μια βασανιστική θεώρηση στο πώς οι μαύρες τρύπες και οι γαλαξίες μπορεί να έχουν αναπτυχθεί κατά την πρώιμη ιστορία του Σύμπαντος. Βρίσκοντας, λένε οι αστρονόμοι, μια μαύρη τρύπα με ένα εκατομμύριο φορές μεγαλύτερη μάζα από τον Ήλιο, σε ένα νάνο γαλαξία, όπου διαμορφώνονται νέα άστρα, αποτελεί ισχυρή ένδειξη ότι οι υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες δημιουργήθηκαν πριν την συσσώρευση των γαλαξιών.
Ο γαλαξίας, ονομάζεται Henize 2-10, που απέχει 30 εκατομμύρια έτη φωτός από τη Γη, έχει μελετηθεί για χρόνια και αποκαλύπτει πως σε αυτόν τα αστέρια σχηματίζονται πολύ γρήγορα. Με ακανόνιστο σχήμα και περίπου 3.000 έτη φωτός από το ένα άκρο του στο άλλο (σε σύγκριση με τα 100.000 του δικού μας Γαλαξία), μοιάζει με αυτό που, οι επιστήμονες πιστεύουν πως, ήταν ορισμένοι από τους πρώτους γαλαξίες που μορφοποιήθηκαν στις απαρχές του Σύμπαντος.


Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο στο http://www.egno.gr/

Τρίτη, 11 Ιανουαρίου 2011

Λύθηκε το μυστήριο της θερμής εξωτερικής ατμόσφαιρας του Ήλιου

Ένα από τα πιο ανθεκτικά στο χρόνο μυστήρια της ηλιακής φυσικής είναι το γεγονός ότι η εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου, η κορώνα, έχει εκατομμύρια φορές μεγαλύτερη θερμοκρασία από ότι η επιφάνειά του. Τώρα οι επιστήμονες πιστεύουν πως έχουν ανακαλύψει μια κύρια πηγή θερμού αερίου που τροφοδοτεί την κορώνα. Πίδακες πλάσματος εκτοξεύονται ακριβώς επάνω από την επιφάνεια του Ήλιου. Το εύρημα αντιμετωπίζει ένα θεμελιώδες ερώτημα στην αστροφυσική: Πως η ενέργεια μεταφέρεται από το εσωτερικό του Ήλιου για να δημιουργήσει την θερμή εξωτερική ατμόσφαιρα.
«Ανέκαθεν είναι ένα αίνιγμα προς λύση, να καταλάβουμε γιατί η ατμόσφαιρά του Ήλιου είναι θερμότερη από ότι η επιφάνειά του», λέει ο Scott McIntosh, φυσικός που ασχολείται με τον Ήλιο στο High Altitude Observatory του National Center for Atmospheric Research (NCAR) στο Boulder, ο οποίος εμπλέκεται στη μελέτη. «Με τον εντοπισμό της διαδικασίας με την οποία αυτοί οι πίδακες εισάγουν θερμό πλάσμα στην εξωτερική ατμόσφαιρα του Ήλιου, έχουμε πολύ καλύτερα κατανοήσει αυτή την περιοχή και ενδεχομένως βελτιώσαμε τις γνώσεις μας για την ανεπαίσθητη επίδραση του Ήλιου στην ανώτερη ατμόσφαιρα της Γης».
Η έρευνα, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν στο άρθρο με τίτλο «The Origins of Hot Plasma in the Solar Corona» στο περιοδικό Science, διεξήχθη από επιστήμονες του Lockheed Martin's Solar and Astrophysics Laboratory (LMSAL), του NCAR, και του Πανεπιστημίου του Oslo. Υποστηρίχθηκε δε από τη NASA και το National Science Foundation (NSF), σπόνσορα του NCAR.

Διαβάστε όλο το κείμενο στο
www.egno.gr

Δευτέρα, 3 Ιανουαρίου 2011

AstroPoint: Εκρήξεις ακτίνων Γάμμα: Το μυστήριο λύθηκε.

Οι αστρονόμοι, όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα της ιστοσελίδας του European Southern Observatory (ESO), χρησιμοποιώντας ένα σχετικά χαμηλού κόστους και σχετικά απλό όργανο το GROND (Gamma-Ray burst Optical and Near-infrared Detector) και συνδυάζοντας τα δεδομένα του με αυτά από τον δορυφόρο Swift, κατόρθωσαν να επιλύσουν τελειωτικά το μυστήριο που περιέβαλε τις σκοτεινές εκρήξεις ακτίνων γάμμα.

Διαβάστε περισσότερα στην ιστοσελίδα: www.egno.gr)

Πρόσωπα της Επιστήμης: Rudolf (Julius Emanuel) Clausius.

Γεννήθηκε 2 Ιανουαρίου του 1822, στον ελλαδικό χώρο ήδη είχε ξεσπάσει η Επανάσταση που θα οδηγούσε στη διαμόρφωση της νεότερης Ελλάδας. Ο Rudolf (Julius Emanuel) Clausius ήταν Γερμανός φυσικός και μαθηματικός που υπήρξε ένας από τους θεμελιωτές της θερμοδυναμικής. Επαναδιατύπωσε την αρχή του Carnot για την απόδοση των θερμικών μηχανών, γνωστή ως κύκλο του Carnot, θέτοντάς τη σε πιο αληθινή και ορθολογιστική βάση. Το 1850, στο έργο του «On the mechanical theory of heat», διατύπωσε τον Δεύτερο Νόμο της θερμοδυναμικής. Ως θεωρητικός φυσικός επίσης ερεύνησε την μοριακή Φυσική και τον Ηλεκτρισμό. Στο δημοσιευμένο έργο του στη θερμοδυναμική, το 1865, έδωσε τον πρώτο και τον δεύτερο νόμους της θερμοδυναμικής με τις ακόλουθες διατυπώσεις, εισάγοντας την έννοιας «Εντροπία»: Η ενέργεια του Σύμπαντος είναι σταθερή και η Εντροπία του Σύμπαντος τείνει σε ένα μέγιστο. Αυτό το έργο του τον έκανε διάσημο μεταξύ των επιστημόνων. Η εξίσωση Clausius-Clapeyron που διαμορφώθηκε γύρω στα 1834 εκφράζει τη σχέση μεταξύ της πίεσης και της θερμοκρασίας όταν δυο φάσεις μιας ουσίας είναι σε ισορροπία. Ο Clausius άφησε την τελευταία του πνοή 24 Αυγούστου του 1888.

Κυριακή, 2 Ιανουαρίου 2011

Πρόσωπα της Επιστήμης: Satyendra Nath Bose.

Ινδός Μαθηματικός και Φυσικός που συνεργάστηκε με τον Albert Einstein για την ανάπτυξη μιας θεωρίας της στατιστικής κβαντομηχανικής, η οποία τώρα καλείται στατιστική Bose-Eintein. Έγινε φανερό πως αναφερόμαστε στον Satyendra Nath Bose ο οποίος γεννήθηκε 1 Ιανουαρίου 1894. Στην πρώιμη εργασία του για την κβαντική θεωρία, Plank's Law and the Light Quantum Hypothesis, έγραψε για το νόμο της ακτινοβολίας μέλανος σώματος Planck, χρησιμοποιώντας κβαντική στατιστική των φωτονίων. Ο Bose, έστειλε την ιδέα του στον Einstein ο οποίος επέκτεινε την τεχνική στα σωμάτια με ακέραιο spin. Ο Dirac επινόησε τον όρο μποζόνιο (boson) για τα σωμάτια που ακολουθούν αυτή τη στατιστική. Τα φωτόνια είναι τα γνωστότερα μποζόνια. Μεταξύ άλλων η στατιστική Bose-Einstein εξηγεί πως το ηλεκτρικό ρεύμα μπορεί να ρέει στους υπεραγωγούς για πάντα χωρίς να χάνεται. Ο Bose πέθανε στις 4 Φεβρουαρίου του 1974.

Σάββατο, 1 Ιανουαρίου 2011

Πρόσωπα της Επιστήμης: Peter Alekseyevich Kropotkin.

Από τα πρόσωπα της Επιστήμης επιλέγω σήμερα να παρουσιάσω τον μεγάλο Ρώσο γεωγράφο και επαναστάτη ο οποίος συνδύασε βιολογικά και ιστορικά στοιχεία για να διαμορφώσει τη θεωρία της Αλληλοβοήθειας, το 1902. Ήταν ο Peter Alekseyevich Kropotkin και γεννήθηκε 21 Δεκεμβρίου της χρονιάς του 1842.
Ο «αναρχικός πρίγκιπας» υπερασπίστηκε με πάθος με σειρά από επιστημονικά δοκίμια και φλογερά προπαγανδιστικά φυλλάδια τη λαϊκή εξέγερση, τον αναρχοσοσιαλισμό και τα μαζικά κινήματα. Ταγμένος εξ ολοκλήρου στην υπεράσπιση της δαρβίνειας εξελικτικής πρότασης-θεωρίας πλέον-θα σταθεί ενάντια στον αποκαλούμενο κοινωνικό δαρβινισμό και στο δόγμα του για τα οφέλη του ανταγωνισμού. Θα θεωρήσει πως αυτό είναι μια πλαστογραφία της θεωρίας του Δαρβίνου και θα επιχειρήσει με περισσή επιμέλεια τη διόρθωσή της.
Με το έργο του Αλληλοβοήθεια, ένας παράγοντας της εξέλιξης θα δείξει πως δεν είναι ο ανταγωνισμός, αλλά η αμοιβαιότητα το αντίδοτο σε οποιαδήποτε εξουσιαστική επιβουλή και θα αναδείξει το ειδικό βάρος που έχει στην εξελικτική πορεία η συμβιωτική-συνεργατική πρόταση απέναντι στην καταχρηστική προβολή του συγκρουσιακού στοιχείου. Ο Kropotkin πέθανε 8 Φεβρουαρίου του 1921.